Bài 2: Môi Trường Thực Hành Kép — Browser & Docker 🐳

Bài này khác các bài còn lại — không dạy 1 tính năng SQL cụ thể, mà chuẩn bị môi trường thực hành thứ 2 dùng xuyên suốt 4 bài sau (9, 11, 15, 16, đánh dấu 🐳): 1 PostgreSQL thật chạy qua Docker trên máy bạn. 13/17 bài còn lại hoàn toàn không cần bước này — SQL workbench trong trình duyệt ở Bài 1 vẫn là "xương sống" chính của cả series.

1. Vì Sao Cần 2 Môi Trường Song Song?

SQLite-WASM chạy trong trình duyệt là 1 tiến trình đơn, 1 kết nối đơn — hoàn hảo để học cú pháp, cấu trúc dữ liệu, và logic truy vấn mà không cần cài đặt gì. Nhưng có những khái niệm về bản chất cần nhiều tiến trình/kết nối tranh chấp nhau thật sự mới quan sát được:

2. Dựng PostgreSQL Bằng Docker (Làm 1 Lần, Dùng Cho Cả Series)

Cách nhanh nhất — 1 lệnh docker run duy nhất, không cần file cấu hình:

docker run --name techmart-pg \
  -e POSTGRES_PASSWORD=techmart123 \
  -p 5432:5432 \
  -d postgres:16

Hoặc dùng docker-compose.yml nếu muốn cấu hình bền vững hơn (volume lưu dữ liệu giữa các lần khởi động lại):

version: "3.9"
services:
  db:
    image: postgres:16
    container_name: techmart-pg
    environment:
      POSTGRES_PASSWORD: techmart123
      POSTGRES_DB: techmart
    ports:
      - "5432:5432"
    volumes:
      - techmart-pg-data:/var/lib/postgresql/data

volumes:
  techmart-pg-data:

docker compose up -d

Kiểm tra kết nối và nạp dữ liệu TechMart (bản PostgreSQL, khai báo kiểu đúng chuẩn dialect):

psql -h localhost -U postgres -d techmart -c "SELECT version();"
psql -h localhost -U postgres -d techmart -f sql-techmart-postgres-seed.sql

⬇ Tải file seed TechMart cho PostgreSQL (.sql)

3. Cài sqlite3 CLI (Dùng Ở Bài 10 & 16)

Công cụ dòng lệnh chính thức để mở trực tiếp file .sqlite — dùng khi Bài 10 đọc hex thật của file, hoặc Bài 16 quan sát file -wal/-shm sinh ra trên đĩa. macOS/hầu hết bản Linux đã cài sẵn; nếu chưa có:

# macOS (Homebrew)
brew install sqlite3

# Debian/Ubuntu
sudo apt-get install sqlite3

# Kiểm tra
sqlite3 --version

4. Bản Đồ Khác Biệt Dialect: SQLite ↔ PostgreSQL

Đây là phần quan trọng nhất bài — SQLite và PostgreSQL giống nhau ở phần lớn cú pháp SELECT/JOIN/WHERE cơ bản (đó là lý do bạn có thể học SQL qua SQLite rồi áp dụng gần như nguyên vẹn sang PostgreSQL), nhưng khác nhau ở 1 số điểm cụ thể dễ gây lỗi khi chuyển đổi qua lại. Bấm từng mục để so sánh cú pháp 2 bên trên đúng bối cảnh TechMart: